KINH TRUNG ĐẠO NHÂN DUYÊN

Thích Nhất Hạnh dịch từ Kinh 301 của bộ Tạp a Hàm, có tham khảo Kinh Kaccayanagotta, Samyutta Nikaya,2.16.17

Tôi nghe như vầy:

Hồi đó Phật cư trú tại ngôi nhà khách ở trong rừng thuộc tụ lạc Na Lợi. Lúc ấy có tôn gỉa Tán Đà Ca Chiên Diên đến thăm người. Sau khi đảnh lễ dưới chân Phật, đại đức lui về một bên, ngồi xuống và bạch:

- Thế Tôn, Thế Tôn thường nói tới danh từ chánh kiến. Vậy chánh kiến là gì? Thế Tôn diễn giải chánh kiến như thế nào?

Phật bảo tôn giả Tán Đà Ca Chiên Diên:

Người đời thường nghiêng về hai khuynh hướng nhận thức: một là có, hai là không. Đó là do vướng mắc vào cái tri giác sai lầm của mình. Vì vướng vào tri giác sai lầm đó cho nên mới kẹt vào hoặc ý niệm có hoặc ý niệm không. Tán Đà Ca Chiên Diên! Phần lớn người đời đều bị kẹt vào chấp và thủ. Người không bị kẹt vào chấp và thủ thì không còn nắm giữ, kế đạt và vọng tưởng về cái ngã nữa. Người ấy biết cái khổ (chẳng hạn) khi có điều kiện phát sinh thì nó phát sinh, khi hết điều kiện tồn tại thì nó tiêu diệt. Người ấy không còn nghi hoặc gì nữa cả. Cái thấy của người ấy không do ảnh hưởng của kẻ khác mà có, trái lại do chính người ấy tự đạt được. Cái thấy ấy gọi là chánh kiến. Đó là cách trình bầy chánh kiến của Như Lai. Vì sao thế? Người có tri kiến chân chính khi quán sát về sự sinh khởi của thế gian thì không thấy thế gian là không. Người có tri kiến chân chánh khi quán sát về sự hoại diệt của thế gian thì không thấy thế gian là có. Tán Đà Ca Chiên Diên! Chấp có là một biên kiến, chấp không là một biên kiến khác; Như Lai lìa hai biên kiến đó mà thuyết pháp ở trung đạo. Nghĩa là: cái này có vì cái kia có, cái này sinh vì cái kia sinh; từ vô minh mà có hành, từ hành mà có thức, từ thức mà có danh sắc, từ danh sắc mà có lục nhập, từ lục nhập mà có xúc, từ xúc mà có thọ, từ thọ mà có ái, từ ái mà có thủ, từ thủ mà có hữu, từ hữu mà có sinh, từ sinh mà có lão tử và khổ đau chồng chất thành khối. Nếu vô minh không còn thì hành không còn, hành không còn thì thức không còn, thức không còn thì danh sắc không còn, danh sắc không còn thì lục nhập không còn, lục nhập không còn thì xúc không còn, xúc không còn thì thọ không còn, thọ không còn thì ái không còn, ái không còn thì thủ không còn, thủ không còn thì hữu không còn, hữu không còn thì sinh không còn, sinh không còn thì lão tử không còn và nguyên khối khổ đau chồng chất kia bị tiêu diệt.

Phật nói kinh này xong, tôn giả Tán Đà Ca Chiên Diên thấy tâm bừng sáng giải thoát, cắt đứt được các hệ lụy, và chứng quả A La Hán.

THE STANCE AND CIRCUMSTANCES MIDDLE PATH SUTRA

Minh Tich translates based on the Vietnamese version by Thich Nhat Hanh, taken from the Agama Sutra Number 301, also with reference to Kaccayanagotta Sutta, Samyutta Nikaya 2.16.17

Thus did I hear:

One time Buddha was residing at the guest house in a forest belonging to the Na Loi tribe. At that time there was a bhikshu named Tan Da Ca Chien Dien coming to visit him. After lowly bowing at his feet, the bhikshu went to one side, sat down and said:

- Venerable Master of the Realm, you usually talk about right view. So what is right view? How would Master explain right view?

Buddha said to Tan Da Ca Chien Dien:

- Humankind usually leans toward two tendencies of perception: one is to be, and the other is not to be. That is because humankind is stuck to erroneous understanding. On account of being stuck to erroneous understanding, humankind is stuck to either one of these two concepts of to be and not to be. Tan Da Ca Chien Dien! The majority of humankind is stuck to fixed ideas and the blind adherence to ideas. One who is not stuck to fixed ideas and the blind adherence to fixed ideas will not hold, speculate, or have illusions about selfhood. He or she knows that suffering (for example) comes into being when the circumstances come into being. When the circumstances disappear, it disappears. He or she does not have any doubt whatsoever. His or her view does not come from the influence of others but comes from his or her own attainment. That view is called right view. That is the way Tathagata presents right view. Why is that so? A person with right knowledge and view when observing and contemplating on the coming into being of the world does not see that the world is not. The person with right knowledge and view when observing and contemplating on the disappearance of the world does not see that the world is. Tan Da Ca Chien Dien! To hold that a thing is is one lopsided view, to hold that a thing is not is another lopsided view. Tathagata leaves behind these two lopsided views and preaches the dharma in the middle path. That is to say: This is because that is, this comes into being because that comes into being; from unintelligence comes will (urge), from will (urge) comes consciousness, from consciousness come psyche and matter, from psyche and matter come six doors to sensation, from six doors to sensation comes sensation, from sensation comes desire, from desire comes clinging, from clinging comes being, from being comes birth, from birth come old age and death and suffering accumulating into a cluster. When unintelligence ceases, will (urge) ceases, when will (urge) ceases, consciousness ceases, when conciousness ceases, psyche and matter cease, when psyche and matter cease, the six doors to sensation cease, when the six doors to sensation cease, sensation ceases, when sensation ceases, desire ceases, when desire ceases, clinging ceases, when clinging ceases, being ceases, when being ceases, birth ceases, when birth ceases, old age and death cease, and the whole cluster of suffering ceases.

After Buddha said this sutra, bhikshu Tan Da Ca Chien Dien found his psyche suddenly illuminated and liberated, he cut off all obstructions and attained the fruit of Arahant.***