Sám hối

Toàn Không.

Sám hối là gì?

Sám chữ Phạn là Samma, người Tàu dịch là hối qúa, Sám là ăn năn lỗi trước, Hối là chừa phạm lỗi sau. Sám hối là biết lỗi cũ là sai lầm nên ăn năn hối hận và nguyện sau này không tái phạm tội lỗi như thế nữa.

Tại sao phải sám hối?

Chúng ta tạo tội rất nhiều trong đời sống, chúng ta cứ tiếp nối hết đời này sang đời kia như xâu chuỗi dài vô tận. Trong mỗi đời từ sinh tới chết tạo tội thêm mãi từ cái lỗi nọ cho tới cái lỗi kia, cứ thế tăng mãi tạo thành một sức mạnh gọi là nghiệp lực, nghiệp lực đưa chúng ta vào đường khổ não tức là gánh qủa báo của tội lỗi.

Trong Kinh Lăng Nghiêm, đức Phổ Hiền Bồ Tát nói: “Nếu tội lỗi của chúng sanh có hình tướng thì tất cả hư không cũng không chứa hết”. Tội lỗi gây ra bởi chúng sanh từ vô thủy đến nay biết bao nhiêu, kể sao cho xiết.

Đức Phật dạy: “Tất cả chúng sanh trong sáu cõi (Trời, Thần, Người, Ngạ qủy, Súc sinh, Địa ngục) không loài nào hoàn toàn trong sạch, không giống nào dứt hết tội lỗi”. Riêng đối với con người, chúng ta thấy lòng tham sân si che khuất tất cả, nó làm tăng trưởng lòng dục vọng, từ ý nghĩ lời nói đến hành động thường hay gây tội lỗi. Muốn ngăn ngừa xóa bỏ tội lỗi, Phật giáo có cách tẩy trừ nó bằng các phương pháp sám hối, nhưng khi sám hối rồi, không còn tái phạm nữa mới đúng với ý nghĩa của sám hối.

Tội lỗi từ đâu đến?

Tội lỗi của chúng sanh bởi chủng tử di truyền, chẳng hạn tính tham lam, mới sinh ra không ai dạy bảo thế mà những đứa bé đã biết; cũng không ai dạy bảo hờn giận, vậy mà gặp điều trái ý là chúng la khóc. Những tính xấu ấy khó dứt trừ, trong Kinh gọi là “Bản hữu chủng tử”, nghĩa là hột giống có sẵn từ lâu đời rồi. Những hột giống này lại làm duyên sinh ra các tội lỗi khác, gọi là “Phân biệt phiền não” hay “ Khởi thủy chủng tử” là hạt giống mới nhiễm do ảnh hưởng thời đại, tập quán, phong tục, thói quen chi phối như nóng giận thì chửi bới đánh lộn, giết hại sinh vật để tế lễ v.v….

Chuộc tội của thế gian như thế nào?

Người thế gian khi có tội lỗi ông bà làng nước thường dùng lợn (heo) gà tiền bạc để xin lỗi tạ tội, cũng có khi “đoái công chuộc tội” như khi phạm tội với triều đình, quân ngũ. Có đạo dùng máu súc vật để rửa tội đối với thần linh, có khi tắm ở sông ở suối mà họ cho là linh thiêng, có khi cúng phẩm vật để xin thần linh tha tội, có khi lại chủ trương hành xác, tự đánh đập xác thân mình để được tha tội lỗi đã làm v.v…

Tất cả các cách chuộc tội như trên đều sai lầm, vì tội lỗi thuộc tâm lý không hình tướng, rất vi tế sâu xa thì làm sao có thể lấy vật chất như máu, nước, phẩm vật hay hành hạ xác thân để làm cho sạch tội lỗi được?

Sám hối của Phật giáo như thế nào?

Đức Phật dạy rằng: “Tội lỗi do tâm của người tạo ra, thì cũng phải từ tâm mà sám hối. Kẻ gieo giống xấu phải ăn trái dở, người trồng giống qúy được ăn qủa ngon, không ai có quyền thưởng phạt làm khác đi được cả”.

Thật rõ ràng chí lý hợp với khoa học thực nghiệm. Vậy muốn hết tội chúng ta phải từ tâm mà sám hối theo phương pháp chân chính của Phật giáo mà thực hành, có hai cách:

1/- Về Sự (Sự việc làm): Có ba phương pháp:

- Lập giới đàn sám hối: Thỉnh thanh tịnh Tăng chứng minh, người sám hối phải thành thật tỏ bày tội lỗi một cách thành khẩn, có tâm ăn năn và nguyện không tái phạm nữa.

- Quán tưởng sám hối: Phương pháp này cao siêu hơn dùng cho những người tu có trình độ cao, hoặc ở chỗ không có Tăng thanh tịnh. Người sám hối phải thành tâm lễ bái hình tượng Phật hoặc Bồ Tát, rồi trình bày tội lỗi đã phạm, nguyện ăn năn hối lỗi và không tái phạm. Làm như thế đến khi nào thấy được hào quang, thấy Phật hay Bồ Tát đến xoa đầu mới thôi.

- Hồng danh sám hối (Lễ lạy niệm danh hiệu các vị Phật): Phương pháp này do Pháp sư Bất Động bên Trung Hoa soạn, lấy 53 danh hiệu Phật (Từ Phổ Quang Phật đến Nhất Thiết Pháp Tràng Mãn Vương Phật) trong Kinh “Ngũ Thập Tam Phật”, và 35 danh hiệu Phật (từ Thích Ca Mâu Ni Phật đến Bảo Liên Hoa Thiện Trụ Sa La Thụ Vương Phật) trong Kinh “Quán Dược Vương Dược Thượng”, cộng với pháp thân đức Phật A Di Đà và Phổ Hiền đại nguyện. Sám hối này cộng hết thảy thực hành 108 lạy.

Đức Phật Tì Bà Thi cách nay 91 kiếp (mỗi kiếp khoảng 16 triệu năm) về trước nói: “Nếu ai nghe danh hiệu 53 vị Phật thì trăm nghìn ức kiếp không đọa vào ba đường ác”.

Còn 35 vị Phật sau, Kinh Bảo Tích nói: “Nếu chúng sanh nào phạm tội ngũ nghịch, thập ác, đến muôn kiếp không thể sám hối, chỉ lễ lạy niệm 35 vị Phật này, bao nhiêu tội lỗi đều tiêu diệt hết”.

Công đức vô biên của chư Phật không thể nghĩ bàn như vậy, nên hầu hết các chùa đều làm theo phương pháp sám hối này.

2/- Về Lý (Nghĩa lý): Có cách “Vô sinh sám hối”, rất cao và khó thực hành, chỉ bậc thượng căn mới thực hành được, có hai phương pháp:

- Quán Tâm vô sinh: Là quán tự tâm mình hiện tiền không sinh, như trong Kinh Kim Cang nói: “Tâm qúa khứ không có, tâm hiện tại chẳng có, tâm tương lai cũng không”. Quán trong ba thời ấy đều không thấy tâm, không có tâm thì vọng niệm tức vọng tâm không có, nếu vọng tâm không có thì tội lỗi cũng không. Kinh nói: “Tội lỗi từ tâm sinh

cũng từ tâm diệt, nếu tâm không sinh thì tội kia cũng chẳng còn, thế mới thật là sám hối”.

- Quán Pháp vô sinh: Là quán sát thật tướng (chân tánh) của các pháp (muôn vật) không sinh, chữ “thật tướng” là cái tướng ấy không sinh chẳng diệt, không thêm chẳng bớt, không bị thời gian thay đổi, không bị không gian chuyển dời, xưa nay vẫn thế, nên gọi là thật tướng; cũng gọi là chân như Phật tánh. Khi biết được thật tướng rồi thì giả tướng chẳng còn, tội lỗi là giả tướng không gá vào đâu mà tồn tại được nữa.

Làm sao dứt trừ hết việc gây tội lỗi?

Trong các cách sám hối cả Sự lẫn Lý vừa trình bày ở trên, tùy theo căn cơ và hoàn cảnh của mỗi người mà áp dụng. Không nên bỏ mặc tới đâu thì tới như người vô trí, cũng không nên sám hối lấy lệ mà phải có lòng thành khẩn chí cương quyết để dứt tuyệt nọc xấu. Chúng ta còn phải phát hạnh lành như thực hành bố thí, nhẫn nhục, trì giới, Từ Bi Hỉ Xả để dẹp tham sân, như thế tính tốt phát triển và tính xấu không có đất nẩy nở được nữa.

Lợi ích

Trong các phương pháp sám hối của Phật giáo, xem ra không phải là dễ dàng thực hành, nhưng người chí tâm thực hiện sẽ đạt được lợi ích cụ thể sau đây:

- Làm cho tâm tính con người được trong sạch, tiêu diệt hết lỗi lầm đời hiện tại, mà cũng trừ hết tội ác của các đời qúa khứ.

- Phát triển tính thành thật hạnh thanh cao của bậc Thánh hiền.

- Dứt tội sinh phúc và thẳng tiến đến giải thoát an vui.

Nhờ các phương pháp sám hối của Phật giáo, con người có thể cải hóa lòng mình, làm cho đời sống cá nhân hạnh phúc tốt đẹp, đời sống xã hội được hòa bình yên ổn hơn lên.

Toàn Không.